Bursa ticaretinin kalbi olan sanayi bölgelerinde (NOSAB, DOSAB) veya Vişne Caddesi'nde işler yolundayken kimse avukatı aramaz. Ne zaman ki bir çek karşılıksız çıkar, gümrükte mal takılır veya aile şirketinde kardeşler birbirine düşer; işte o zaman hukuk akla gelir.
Ancak o noktada genellikle "yangın" çoktan bacayı sarmıştır. Yıllardır Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri'ndeki dosyalarımızda gördüğümüz ortak bir hata var: "Bizim sözümüz senettir" diyerek sözleşmesiz iş yapmak veya internetten bulunan taslaklarla milyonluk ticaretleri riske atmak.
Bu sayfada size "biz her davayı kazanırız" demeyeceğiz. Aksine; ticaretin doğasındaki riskleri, TTK (Türk Ticaret Kanunu) ve İcra İflas Kanunu'nun enstrümanlarıyla nasıl yönettiğimizi, sahadan örneklerle anlatacağız.
Bursa ekonomisinin büyük kısmı aile şirketlerine dayanır. Ancak şirketi kuran birinci kuşak ile yönetimi devralan ikinci kuşak arasındaki vizyon farkı, çoğu zaman şirketi kilitler. Genel kurulların yapılamaması, kâr payının dağıtılmaması veya şirket mallarının şahsi işlerde kullanılması...
Hukuki Müdahale Alanımız: Bu krizler mahkemeye taşınmadan; "Aile Anayasası" veya "Hissedarlar Sözleşmesi" ile çözülebilir. Eğer çözülemiyorsa; TTK m.202 (Haklı Nedenle Fesih) veya Ortaklıktan Çıkma (Ayrılma Akçesi) davalarını açarak, müvekkilin şirketteki emeğinin maddi karşılığını alıp "temiz bir boşanma" yaşamasını sağlarız.
Özellikle tekstil ve otomotiv yan sanayinde sıkça yaşadığımız bir senaryo:
Müvekkil şirket, fason üreticiye iş verir. Numune kusursuzdur, ancak gelen parti malda üretim hatası vardır. Eldeki sözleşme zayıf olduğu için karşı taraf "Ben numuneye uygun yaptım, kumaş hatası" diyerek işin içinden sıyrılmaya çalışır.
Hata Nerede? Çoğu sözleşmede "Malın Kabulü ve Muayene Süresi" (TTK'ya göre 2 ve 8 gün) net belirtilmediği için, müvekkil ihbar süresini kaçırmış sayılır ve ayıplı malı kabullenmek zorunda kalır.
Biz Ne Yapıyoruz? Bu tecrübelerden hareketle; hazırladığımız tedarik sözleşmelerine "Gizli ayıp halinde ihbar süresi üretimde tespit anında başlar" gibi özel maddeler ekliyoruz. Böylece ispat yükünü (külfetini) müvekkilin üzerinden alıp, karşı tarafa yüklüyoruz.
Vadesi gelen çekin arkası yazıldığında veya cari hesap bakiyesi şiştiğinde, klasik refleks "Hemen dava açalım" yönündedir. Ancak tecrübeli bir ticaret avukatı önce şunu sorar: "Borçlunun tahsilat kabiliyeti var mı?"
İçi boşaltılmış, üzerine kayıtlı bir araç veya gayrimenkul bulunmayan bir "zombi şirkete" dava açmak, size harç ve avukatlık ücreti masrafından başka bir şey getirmez.
Bursa mahkemelerinde bir ticari davanın kesinleşmesi (İstinaf dahil) 2-3 yılı bulabilir. Enflasyonist ortamda, 3 yıl sonra tahsil edilecek paranın "pul olma" riski vardır.
Bu yüzden, dava şartı olan Arabuluculuk aşamasını bir formalite olarak görmeyiz. Elimizdeki hukuki delilleri (Ticari defter kayıtları, mail onayları) masaya koyarak; borçluyu, davanın aleyhine sonuçlanması halinde ödeyeceği %20 İcra İnkar Tazminatı ve yargılama giderleriyle yüzleştiririz. Amaç, alacağı "bugünkü değerinde" tahsil etmektir.
Şirket kuruluşunda avukat zorunlu mu? Hayır, yasal bir zorunluluk yoktur. Ancak ana sözleşmenin "matbu" hazırlanması, ileride ortaklar arası yetki krizlerine yol açar. Sermayesi belirli tutarın üzerindeki Anonim Şirketlerde ise "Sözleşmeli Avukat" bulundurmak yasal zorunluluktur.
Ticari defterlerim açılış/kapanış onayı yapılmamış, ne olur? Bu sadece bir vergi cezası konusu değildir. Olası bir alacak davasında, HMK m.222 uyarınca defterlerinizin "lehinize delil olma vasfını" kaybedersiniz. Haklıyken haksız duruma düşmemek için bu detay hayati önem taşır.
Çek karşılıksız çıktı, hapis cezası var mı? Evet, "Karşılıksız çek keşide etme" suçu kapsamında İcra Ceza Mahkemesi'ne şikayet hakkınız vardır. Borç ödenmezse, borçlu hakkında adli para cezası ve devamında hapis cezası kararı çıkabilir. Bu, tahsilat için güçlü bir baskı aracıdır.
👉 Şirket Danışmanlığı ve Risk Analizi: Av. Ersin Doğan İletişim
Bursa Şirket Avukatı | Ticari Alacak, Ortaklık ve Sözleşme Hukuku alanındaki sorularınız ve hukuki süreçleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime Geçin