İş Kazası Tazminatı Hesaplama

Ücretsiz iş kazası tazminat hesaplama aracıyla, iş kazası sonrası sürekli iş göremezlik ya da vefat (destekten yoksun kalma) halinde oluşabilecek maddi tazminatı; piyasadaki basit araçların aksine TRH-2010 yaşam tablosu ile aktif ve pasif dönemi ayrı ayrı dikkate alarak tahmin edin.

Araç yükleniyor...

İş Kazası Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır? (Aktif + Pasif Dönem)

İş kazası tazminat hesaplama, kazazedenin ömür boyu uğradığı gelir (destek) kaybının maddi tazminat olarak değerlenmesidir. Çoğu çevrimiçi araç bu kaybı kabaca "65 − yaş × maaş" ile bulurken, mahkeme uygulaması ve bu araç iki ayrı dönemi esas alır:

  • Aktif dönem: Kaza tarihindeki yaştan emeklilik yaşına (60) kadar olan süre; kişinin gerçek geliri üzerinden değerlenir.
  • Pasif dönem: Emeklilikten, TRH-2010 yaşam tablosuna göre kalan ömrün sonuna kadar olan süre; asgari ücret üzerinden değerlenir (kişi emeklilikte de üretmeye/destek olmaya devam edeceği varsayımıyla).

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, iş kazası maddi tazminatını progresif rant yöntemiyle hesaplar. Buna göre bilinen dönem (kaza ile bilirkişi raporu tarihi arası) iskontolama ve artırma yapılmadan; gelecekteki bilinmeyen dönem ise gelirin reel artışı, peşin ödemenin reel faiz getirisine denk gelecek biçimde (klasik %10 artış / %10 iskonto, güncel ~%5/%5; net ≈ %0) değerlenir. Yani gelecekteki kayıp pozitif reel faizle küçültülmez; kayıplar dönem esasına göre toplanır.

Bu önemli bir ayrımdır: %1,8 teknik faiz ve "devre başı belirli süreli rant" aslında trafik sigortası (ZMSS) tazminatına ait bir yöntemdir. Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli iptal kararından sonra bu formül iş kazası tazminatında uygulanmaz; Yargıtay bu yöntemle yapılan hesapları bozup progresif rant istemektedir. Bu araç da iş kazasında iskonto uygulamaz.

Bulunan toplam kayıp, maluliyet oranı (ölümde ise destek payı) ve işveren kusur oranı ile çarpılır; ardından SGK ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmı (işveren kusuru tam, üçüncü kişi kusuru yarısı) düşülerek tahmini net tazminata ulaşılır. Sürekli iş göremezlikte maluliyet %60'ın altındaysa 60 yaş sonrası (pasif) dönem zararı hesaba katılmaz.

Sürekli İş Göremezlik mi, Ölüm (Destekten Yoksun Kalma) mı?

Sürekli iş göremezlik (yaralanma): Kazazedenin maluliyet oranı kadar gelir kaybı tazmin edilir. Ölümlü iş kazası: Ölenin gelirinden geçimini sağlayan yakınları (sağ kalan eş, çocuklar, koşullara göre anne-baba) için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır. Bu araçta senaryoyu seçerek her iki durumu da tahmin edebilirsiniz.

Maddi ve Manevi Tazminat

Bu araç yalnızca maddi tazminatı (somut gelir/destek kaybı) tahmin eder. Yaşanan acı ve elem için talep edilen manevi tazminat ise hâkim tarafından olayın özelliğine göre takdir edilir ve sabit bir formülle hesaplanmaz.

Dava şartları, maluliyet tespiti, SGK iş göremezlik geliri, işveren kusuru ve zamanaşımı süreçlerinin tamamı için İş Kazası Tazminat Davası ve İşçi Hakları başlıklı kapsamlı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Hukuki Dayanaklar

  • Türk Borçlar Kanunu m. 53-55 (maddi/manevi tazminat, destekten yoksun kalma)
  • 5510 sayılı Kanun m. 13, 16, 21 (iş kazası, gelir ve rücu)
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
  • TRH-2010 (Türkiye Hayat Tablosu) ve Yargıtay'ın progresif rant uygulaması

Önemli Uyarı: Bu araç tahmini ve bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek mahkeme hesabı; bilinen/bilinmeyen dönem ayrımı, TRH-2010 yaşam tabloları ve progresif rant formülleriyle uzman aktüerya bilirkişilerince yapılır. Hak kaybı yaşamamak için kesin değerlendirme amacıyla bir iş kazası avukatına danışın.

Hesaplama Hangi Yargıtay Kararlarına Dayanıyor?

Bu araç, iş kazası ve destekten yoksun kalma tazminatında Yargıtay'ın güncel ve yerleşik içtihadını esas alır. Aşağıdaki kararlar, aracın kullandığı yöntemin (progresif rant, aktif/pasif dönem, %60 eşiği, çocuk destek süreleri, eşin yeniden evlenme indirimi ve SGK rücu mahsubu) dayanağıdır:

  • Yargıtay 4. HD, E. 2022/12081 K. 2024/7789 (17.09.2024)

    Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli kararıyla dayanağı kalkan %1,8 teknik faiz + devre başı belirli süreli rant formülü artık uygulanamaz; tazminat Yargıtay'ın yerleşik progresif rant yöntemiyle hesaplanmalıdır.

  • Yargıtay 10. HD, E. 2023/9662 K. 2024/2884 (19.03.2024)

    İş kazası davasında progresif rant tekniğiyle yapılan hesap onanmış; işverenin 'teknik faiz uygulansın' itirazı yerinde görülmeyerek reddedilmiştir. İş kazası dairesinde güncel yöntem progresif ranttır.

  • Yargıtay 10. HD, E. 2013/17381 K. 2014/9934 (06.05.2014)

    Bilinen dönemdeki kazanç iskontolama ve artırma yapılmadan; bilinmeyen dönem ise reel artış ≈ iskonto (SGK ilk peşin sermaye değeri paraleli, net ≈ %0) esasıyla hesaplanır.

  • Yargıtay 10. HD, E. 2020/8602 K. 2021/1381 (09.02.2021)

    Sürekli iş göremezlik derecesi %60'ın altındaysa (kararda %18) 60 yaş sonrası pasif dönem zarar hesabı yapılması hatalıdır; işçi daha fazla efor harcayarak çalışıp yaşlılık aylığına hak kazanabilir kabul edilir.

  • Yargıtay 10. HD, E. 2011/7394 K. 2013/21242 (14.11.2013)

    Çocukların destek süresi: orta öğretim zorunlu olduğundan erkek çocuk 20, kız çocuk (TÜİK evlenme yaşı / kentte) 22, yüksek öğrenimde 25 yaşına kadar. Yalnız kadınlar için düzenlenen AYİM evlenme tablosu erkek eşe, DİE'nin 'erkeklerin %77,13 daha fazla evlenme şansı' saptamasıyla (≈1,77 katsayı) uyarlanır.

  • Yargıtay 10. HD, E. 2020/7214 K. 2021/10667 (21.09.2021)

    SGK'nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin tamamı değil, rücu edilebilir kısmı mahsup edilir: işveren kusuru tam, dava dışı üçüncü kişi kusuru yarısı (5510 m.21/4). Kararda işveren %10 + üçüncü kişi %90 için %55 mahsup belirlenmiştir.

  • Yargıtay HGK, E. 2017/2038 K. 2019/979 (01.10.2019)

    Sağ kalan eşin yeniden evlenme ihtimali, ülkemiz koşullarına daha uygun bulunan AYİM tablosuna göre belirlenir; 18 yaşından küçük her çocuk için %5 indirim yapılır ve oran, olay tarihindeki değil rapor/hüküm tarihine en yakın yaşa göre saptanır.

Karar atıfları bilgilendirme amaçlıdır; içtihat zaman içinde değişebilir. Somut uyuşmazlıkta güncel durum için bir avukata danışın.

Sıkça Sorulan Sorular

İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

▾
Tazminat, işçinin gelir kaybı üzerinden iki dönemde hesaplanır: aktif dönem (kaza yaşından emekliliğe kadar, gerçek gelir üzerinden) ve pasif dönem (emeklilikten yaşam beklentisi sonuna kadar, asgari ücret üzerinden). Süreler TRH-2010 yaşam tablosundan bulunur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi içtihadına göre hesap 'progresif rant' yöntemiyle yapılır: bilinen dönem (kaza ile rapor tarihi arası) iskontolama ve artırma yapılmadan, bilinmeyen (gelecek) dönem ise gelirin reel artışı iskontoya denk gelecek şekilde (net ≈ %0) değerlenir — yani gelecekteki kayıp pozitif reel faizle küçültülmez. Çıkan tutar maluliyet oranı ve işveren kusur oranıyla çarpılır; SGK ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmı düşülür. (%1,8 teknik faiz + belirli süreli rant, trafik sigortası/ZMSS yöntemidir; Anayasa Mahkemesi'nin 2020 iptalinden sonra iş kazasında uygulanmaz.)

Ölümlü iş kazasında tazminatı kimler alabilir?

▾
Vefat halinde, ölenin gelirinden geçimini sağlayan yakınları 'destekten yoksun kalma tazminatı' talep edebilir: sağ kalan eş, çocuklar ve duruma göre anne-baba. Her birinin payı 'destek payı' yöntemiyle belirlenir; bu araç eş, çocuk ve anne-baba durumuna göre toplam destek payını dikkate alır.

Maddi ve manevi tazminat arasındaki fark nedir?

▾
Maddi tazminat, somut gelir/destek kaybını karşılar ve aktüeryal olarak hesaplanır (bu aracın yaptığı). Manevi tazminat ise yaşanan acı ve elem için hâkim tarafından takdir edilir; sabit bir formülü yoktur ve bu araçta hesaplanmaz.

Maluliyet (sürekli iş göremezlik) oranı nasıl belirlenir?

▾
Maluliyet oranı, yetkili sağlık kurulu/hastane raporu ile tespit edilir ve tazminat hesabının temel parametrelerinden biridir. Oran yükseldikçe tazminat artar.

SGK peşin sermaye değeri tazminattan düşülür mü?

▾
Evet, ancak tamamı değil. SGK iş kazası nedeniyle gelir bağladıysa, bu gelirin ilk peşin sermaye değerinin yalnız 'rücu edilebilir kısmı' tazminattan düşülür: işveren kusuruna düşen kısım tam, dava dışı üçüncü kişi kusuruna düşen kısım ise yarısı (5510 sayılı Kanun m.21/4). Örneğin işveren %10, üçüncü kişi %90 kusurluysa peşin değerin %55'i mahsup edilir. Yargıtay, ilk peşin sermaye değerinin tamamının mahsubunu bozma sebebi saymaktadır (10. HD E.2025/4968 K.2025/14046).

İş kazası tazminatı davasında zamanaşımı kaç yıldır?

▾
İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri kural olarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Süre genellikle kaza tarihinden veya maluliyet oranının kesinleştiği tarihten işlemeye başlar; hak kaybı yaşamamak için erken hukuki destek önemlidir.

Bu hesaplama kesin sonuç verir mi?

▾
Hayır. Araç tahmini ve bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek tazminat; aktüerya bilirkişisinin TRH-2010 ve progresif rant yöntemiyle yaptığı rapor ve mahkeme değerlendirmesiyle belirlenir.

Bursa İş Hukuku ve İş Davaları

İş kazası, kıdem tazminatı, işe iade ve fazla mesai alacaklarınız için uzman hukuki destek. Hak kaybı yaşamayın.

Bursa İş Hukuku ve İş DavalarıAvukata Danışın

İlgili hukuk alanları ve rehberler