Bursa Sigorta Avukatı: Poliçe Limiti ve Aktüeryal Hesaplama

Trafik kazası sonrası sigorta şirketinden gelen ödeme teklifleri, genellikle şirketlerin kendi risk tablolarına göre hazırlanır. Ancak bu hesaplamaların Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) standartlarına uygunluğu her dosyada ayrıca denetlenmelidir.

Bursa’daki pratiğimizde; hak sahiplerinin hukuki destek almadan imzaladıkları ibranameler nedeniyle, TBK m.420 uyarınca dava haklarını kısıtladıkları durumlarla karşılaşılmaktadır.

Bu sayfada yer alan bilgiler; vaat veya garanti içermemekte olup, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi içtihatları ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, sigorta hukukundaki hesaplama yöntemlerine dair hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır.

1. Bedeni Hasarlar: Hesaplama Tabloları (TRH-2010)

Yaralamalı (Maluliyet) veya ölümlü kazalarda tazminat hesabının "standart" bir formülü yoktur. Sigorta şirketleri maliyet hesabı gereği PMF-1931 (eski yaşam tablosu) kullanma eğiliminde olabilir.

Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (2020/212 K.) ve yerleşik içtihatlarda; tazminat hesaplamalarında TRH-2010 (Türkiye Hayat Tablosu) verilerinin esas alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

• Progresif Rant: Tazminatın peşin ödenmesi nedeniyle yapılan iskonto yöntemidir.
• Adli Tıp Kurumu Raporu: Maluliyet oranının tespitinde, yetkili sağlık kuruluşlarından veya Adli Tıp Kurumu'ndan alınan "Kati Rapor" yargılamada esas teşkil eder.

2. Emsal Uygulama: Pert Araç Rayiç Bedeli

Not: Aşağıdaki örnek, Bursa/Nilüfer bölgesindeki bir maddi hasar dosyasından anonimleştirilerek derlenmiştir.

Müvekkilimize ait aracın karıştığı bir kazada, sigorta şirketi aracı "Ağır Hasarlı" (Pert) kabul ederek piyasa rayicinin altında bir ödeme teklifinde bulunmuştur.

• Süreç: Teklifin gerçek zararı karşılamadığı gerekçesiyle, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde uyuşmazlık süreci başlatılmıştır. Bilirkişi incelemesi talep edilerek, aracın kaza tarihindeki "sovtaj bedeli düşüldükten sonraki" piyasa değeri tespit ettirilmiştir.
• Sonuç: Hakem heyeti, sigorta şirketinin teklifini yetersiz bularak, bilirkişi raporunda belirlenen yaklaşık %20 oranında daha yüksek bir tazminatın ödenmesine hükmetmiştir.

3. Tahkim Her Zaman Doğru Yol Mudur?

Piyasadaki genel algının aksine, her dosya Sigorta Tahkim Komisyonu'na götürülmez. Tahkim, özellikle "hesaplama" uyuşmazlıklarında (Değer kaybı, tazminat miktarı), mahkeme süreçlerine kıyasla daha hızlı sonuçlanabilmektedir.

Ancak; Kusur Durumu tartışmalıysa veya kaza oluş şekline itiraz varsa, Tahkim heyeti genellikle dosya üzerinden inceleme yaptığı için ispat zorluğu yaşanabilir. Bu tip esasa ilişkin uyuşmazlıklarda, Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde dava açmak, tanık dinletme ve keşif imkanı açısından daha elverişli olabilir. Dosyanın somut durumuna göre hukuki yol belirlenmelidir.

4. Zamanaşımı Süreleri

Tazminat hakkının kullanılması, kanunda belirtilen zamanaşımı sürelerine tabidir. Bu sürelerin geçirilmesi durumunda dava hakkı sona erebilir.

• Maddi Hasarlı Kazalar: Kaza tarihinden itibaren 2 yıl (KTK m.109).
• Yaralamalı/Ölümlü Kazalar: Türk Ceza Kanunu'ndaki (TCK m.66) "Ceza Zamanaşımı" süreleri uygulanır. Suçun niteliğine göre bu süre 8 yıl ile 15 yıl arasında değişebilmektedir.

5. Hukuki Temsil Yetkisi Hakkında Uyarı

Trafik kazası mağdurlarına ulaşan ve kendini "Hasar Danışmanlık" veya "Sigorta Takipçisi" olarak tanıtan firmaların hukuki statüsü konusunda dikkatli olunmalıdır.

1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m.35 uyarınca; yargı mercileri, icra daireleri ve tahkim heyetleri nezdinde hukuki temsil yetkisi avukatlara aittir. Hukuki formasyonu olmayan kişilerce yapılan başvurular, hak kayıplarına ve disiplin soruşturmalarına konu olabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu nasıl yapılır? Öncelikle ilgili sigorta şirketine KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır. Şirket yasal süresi içinde cevap vermezse veya olumsuz dönerse, e-devlet veya UYAP üzerinden komisyona başvuru yapılabilir.

Araç değer kaybı hangi durumlarda alınamaz? Aracın kilometresinin emsal değerlere göre çok yüksek olması, hasar gören parçanın daha önce onarım görmüş olması veya sürücünün %100 kusurlu olması gibi durumlarda değer kaybı tazminatı oluşmayabilir.

Kaza tespit tutanağına nasıl itiraz edilir? Tutanak sisteme girildikten sonra 5 gün içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden itiraz edilebilir. Süre geçtiyse, yargı yoluyla kusur tespiti istenmelidir.

👉 Tazminat Hesabı ve Dosya İncelemesi: Av. Ersin Doğan İletişim